DOLAR 32,5318 -0.85%
EURO 34,9632 -0.93%
ALTIN 2.436,61-0,34
BITCOIN 2099008-3,87%
Hatay
28°

AÇIK

03:24

İMSAK'A KALAN SÜRE

GELENEKSEL ANTAKYA KAPI, HALKA VE TOKMAKLARI

GELENEKSEL ANTAKYA KAPI, HALKA VE TOKMAKLARI

ABONE OL
5 Temmuz 2022 11:49
GELENEKSEL ANTAKYA KAPI, HALKA VE TOKMAKLARI
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Günümüzde hızlı tüketime endeksli olarak gelişen kentlerdeki geçmişin kültürel hafızalarını yansıtan ve kültürel mirasımızın önemli sanat eserlerinden olan Kapı, Halka ve Tokmaklarına yerelden ve fotoğrafçı gözüyle hem koruma hem de tanıtımı için bir çalışma yapılmıştır. Kültürel varlıklarımıza ve doğaya tutkuyla bağlı olan deniz biyoloğu ve deniz ekoloğu Prof. Dr. Tahir ÖZCAN ile Ziraat Mühendisi Ekrem SAYGILI’nın dört yılı Antakya sokaklarında fotoğraflama olmak üzere 10 yıllık çalışmalarını tamamlayarak kaleme aldıkları “Yok Olan Kültürel Mirasımız: GELENEKSEL ANTAKYA KAPI, HALKA VE TOKMAKLARI adlı kitaplarını yayımladılar.

Araştırma-Fotoğraf:

Prof. Dr. Tahir ÖZCAN

Ziraat Mühendisi Ekrem SAYGILI

Eski Antakya, geçmişten günümüze, ülkemiz ve dünyada insan yerleşiminin en önemli kentlerinden biri olmuştur. Bu kentsel tarihini, kültürünü ve mimarisini günümüze kadar yaşatabilmiştir. Antakya, kendine özgü daracık sokakları, sokak ortasına yapılmış küçük ve derin olmayan su arkları ile sivil mimarinin en güzel örneklerini sergileyen, eski tip taş ve çok az sayıda cumbalı evleri, kapıları, kapı tokmakları, avlu, pencere ve tavan işlemeleriyle âdeta bir sanat tarihi müzesidir.

Aslında eski Antakya yerleşim yeri çok sayıda sanat tarihçisi ve araştırmacının dikkatini çekmesine rağmen kapı halka ve tokmakları daha çok fotoğrafçıların dikkatini çekmiştir. Genellikle kapı ve tokmakları, eski Antakya yerleşim bölgesinde bulunmaktadırlar. Bu bölge dar sokakları ile çoğunlukla küçük ve kemerli mütevazı çeşitli kapı kolları, kapı halkaları ve tokmaklı kapılara sahiptir. Antakya’nın kapı tokmakları ve halkaları, eski Antakya mimarisi ve kültürünün vazgeçilmez bir kültür mirasıdır.

Kültürel varlıklarımızın korunması ve yaşatılması için öncelikle bunların geçmişten günümüze kadarki süreçteki mevcut durumunu ortaya koymak için böyle bir envanter ve fotoğraflama çalışmasını kitap haline getirmeyi, kültürel mirasımızı hem yaşatma hem de koruma adına üstümüze düşeni yapmaya gayret ettik. Bu amaç için eski Antakya olarak bilinen alandaki toplam sekiz mahalledeki tüm cadde ve sokaklarında bulunan kapılar tek tek gezilerek fotoğraflanıp gerekli bilgiler not edilmiştir.

Antakya kenti kuruluşundan itibaren binlerce yıllık tarihi geçmişiyle birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Özellikle Roma medeniyeti döneminde merkezi bir konumda olan Antakya’nın eski kent kültürü ve mimarisinde önemli bir kültürel varlık ve günümüzün kültürel mirası olan Kapı, Halka ve Tokmakları varlıklarını korumayı sürdürmüşlerdir. Fakat bu kültürel miras parçalarının 1983 yıllından itibaren ilk bilimsel kayıtlarının tutulmasıyla birlikte giderek yok olduğunu ve korunması gerektiğini fark ederek toplu bir envanter toplama, fotoğraflama ve koruma için bilgiler toplamaya başladık. Sonuç olarak, elde ettiğimiz bu bilgiler ışığında yayınladığımız kitap ile hem geçmişimize sahip çıkıp hem de gelecek nesillerimize bu kültürel mirasımızı aktararak görevimizi yapmaya çalıştık.

Geçmişte kent kültüründe Kapı, Halka ve Tokmakları evin içine girmeden evde yaşayan insanların maddi durumunu, sosyal hayatları ve statüleri hakkında bizlere fikir verebiliyordu. Aynı şekilde kapının tokmaklarının vurularak çıkardıkları seslerden hane halkı da dışarıdan gelen misafirin cinsiyeti ve yaşı hakkında bir fikir edinecek kadar yaşayan bir kültürel hazinenin bir parçası olan varlıklarımızın korunması ve yaşatılması için öncelikle bunların geçmişten günümüze kadar olan süredeki mevcut durumunu ortaya koymak için böyle bir envanter ve fotoğraflama çalışmasını kitap haline getirmeyi, kültürel mirasımızı hem yaşatmak hem de kent kültürü ve mimari hazinenin bir parçası olan minyatür ama estetik değeri yüksek olan ve bir dönemin sosyal hayatını anlamada yardımcı olan bu değerimizi tanıtmaya çalıştık.

Kadim bir geçmişe sahip Antakya kentinin zengin varlıklarından biri olan Kapı, Halka ve Tokmakları, geçmişte kent kültüründe evin içine girmeden dahi ev halkı hakkında önemli bilgiler vermekteydi. Örneğin kapının üzerinde bulunan bir tokmağın parmaklarından birinde bulunan bir yüzüğün evde gelin mi var, yoksa nişanlı bir kızın mı var olduğuna kadar ince, hassas ve zengin bir kültürü temsil etmekteydiler. Kent kültürü ve mimarisinde önemli bir kültürel varlık ve günümüzde yok olmaya doğru giden kültürel mirasımız olan Kapı, Halka ve Tokmaklarını bizden sonraki gelecek kuşaklara aktarmak için bunları fotoğraflamak, arşivlemek ve korumanın bizler açısından gelecek nesillere aktarmak adına bir borç olduğunu düşünerek hareket ettik. Netice olarak kültürel hazinelere meraklı iki duyarlı insan tarafından amatör fotoğrafçı gözüyle bu kültürel miras varlıklarını fotoğraflayıp her kesime duyurmaya çalıştık.

Sonuç olarak, Geleneksel Antakya ev mimarisinde 4 grup altında 9 tip kapı tokmağını belirledik. Çalışmamızdan önce yapılmış olan çalışmada 4 grup altında 14 tip kapı tokmağı rapor edilmiştir. Çalışmamızda artık bu kapı tokmak ve halkalarının gittikçe yok oluşu bariz bir şekilde görülmektedir.

Şayet kültürel hazinemizin bir parçası olan Kapı, Halka ve Tokmaklarını koruma çalışması yapmaz isek, gelecek yıllarda bu hazinenin yok olduğunu acı bir şekilde seyredeceğiz.Yok Olan Kültürel Mirasımız: Geleneksel Antakya Kapı Halka ve Tokmakları |  D&R - Kültür, Sanat ve Eğlence Dünyası

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r