DOLAR 32,3607 0.17%
EURO 34,4602 -0.71%
ALTIN 2.437,27-0,95
BITCOIN 2072972-4,91%
Hatay
17°

HAFİF YAĞMUR

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

“GÜÇLÜ ÇOCUKLAR YETİŞTİRMEK, İNCİNMİŞ YETİŞKİNLERİ ONARMAKTAN DAHA KOLAY”

“GÜÇLÜ ÇOCUKLAR YETİŞTİRMEK, İNCİNMİŞ YETİŞKİNLERİ ONARMAKTAN DAHA KOLAY”

ABONE OL
9 Şubat 2022 14:23
“GÜÇLÜ ÇOCUKLAR YETİŞTİRMEK, İNCİNMİŞ YETİŞKİNLERİ ONARMAKTAN DAHA KOLAY”
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Geçtiğimiz yıllarda Hatay’da Çocuk Psikiyatrisi bulunmadığından destek alabilmek amacıyla farklı şehirlere giden hastalar için bu sorun son yıllarda tamamen ortadan kaldırıldı. Artık Hatay’a çocuk psikiyatrisi alanı için hastalar geliyor ve Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi alanında uzman 4 Çocuk Psikiyatrisi ile hizmet vermeyi sürdürüyor. Ayrıca Çocuk İzleme Merkezleri de alanında uzman kadrosu ile adli görüşmeciler, eğitimli hemşire ve sekreter kadrosu ile hizmet verirken bir yıl boyunca ortalama 600 çocuğa destek veriyor.

 

Detayları; Hatay Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk-Ergen Psikiyatri Klinik Sorumlusu ve Çocuk İzlem Merkezi Sorumlusu Çocuk ve Ergen Psikyatristi Uzm. Dr. Gamze YAPÇA KAYPAKLI, açıklıyor.

 

Avlu: Çocuk Psikiyatrisi Kimdir?

Çocuk psikiyatristi; 6 yıllık tıp fakültesi eğitimi almış olup, üzerine 4 yıl çocuk-ergen ruh sağlığı alanında eğitimini tamamlamış uzman doktorlardır. Çocuk psikiyatri hekimi, çocuğun ruh sağlığı ile ilgili bir sıkıntı olduğunda başvurulması gereken uzman kişilerdir. Çocuk psikiyatristi Tıp Fakültesi mezunu olan bir uzman hekim olduğundan ilaç yazma yetkisine sahiptir. Çocuk Psikiyatristi, pedagog ya da  çocuk psikoloğu değildir.

 

Avlu: Çocuk Psikiyatri Doktoru Ne Yapar?

Çocuk psikiyatri doktoru olarak bizler, çocuğun biyo-psiko-sosyal açıdan iyilik halini değerlendiririz. Genlerin, cinsiyetin, yaşın, geleneklerin, etnik yapıların, sosyal çevrenin bir bütün halinde değerlendirildiği bir yaklaşım şeklidir bu.

Büyüme dönemindeki bebek-çocuk ve ergenler gelişimsel, ailesel, çevresel ve toplumsal tüm değişkenlerden etkilenmektedir. Özellikle en kritik dönem olarak bilinen çocukluk ve ergenlik yetişkinlik dönemine geçişte bir ön hazırlıktır. Bu dönem içerişinde gerçekleşen her türlü değişim sadece bu dönemle kısıtlı kalmayarak tüm yaşamında etkili olacaktır. Çocuk-Ergen psikiyatri hekimlerinin amacı; sağlıklı ruhsal gelişimi sağlamak ve oluşabilecek sıkıntılar için önlem almaktır.

Avlu: Çocuk Psikiyatrisi Kaç Yaşa kadar bakar?

0-18 yaş aralığındaki bebek, çocuk ve ergenler Çocuk Psikiyatri Uzmanının baktığı yaş aralığıdır.

Avlu: Çocuk Psikiyatrisine Ne Zaman Başvurulmalı?

Çocuk psikiyatristine istediğiniz zaman başvurabilirsiniz. Çocuğun herhangi bir ruhsal belirtisi olmasa bile danışmak amacı ile gelinebileceği gibi, herhangi bir ruhsal belirti gözlemlendiği zamanda başvurulmalıdır.

Avlu: Size en sık hangi durumlarda başvurular oluyor?

Çocuğun normal gelişim süreci içerisinde ebeveyn veya öğretmenlerin farklı olduğunu düşündükleri davranış ve tutumlarla karşılaştığı durumlarda başvuru oluyor.

Şikâyetler yaşa ve gelişim basamağına göre değişebiliyor. Mesela 1-2 yaşlarında bir bebek göz teması kurmadığında veya ismine dönmediğinde aile tarafından getirilirken, ilkokul çağında dikkat sorunları nedeniyle öğretmen tarafından yönlendirilebiliyor.  Çocuk ruh sağlığının sağlıklı değerlendirilebilmesi için gelişim dönemlerine karşılık gelen ruhsal yapılanmaları, mevcut aile sistemi, çevresel faktörler ve bütün bunların birbirileriyle olan dinamik etkileşimleri ayrıntılı olarak irdelenmelidir.

Avlu: Çocuk-Ergen Psikiyatrisi Hangi Hastalıklara Bakar?

Bizler normal gelişimden psikopatolojilere, yeni doğandan 18 yaş sonuna kadar akla gelebilecek her durumu değerlendiriyoruz. Sadece psikopatoloji yani hastalık değil, bazen danışmanlık için bize gelmiş olan ailelere de destek oluyoruz. Günümüzde aileler çok bilinçli, çocuklarına en iyi desteği vermek için çabalıyorlar ve biz de bu sürece en etkili şekilde katkıda bulunmak istiyoruz. Aileler bazı zamanlarda çocukları ile  ilgili nasıl yol izleyeceklerini bilemezler. İşte bu noktada çocuk psikiyatristleri olarak biz devreye girer ve muayene ile durum analizini sağlar, gelişim için izlenecek olan yol haritası belirleriz.

Hangi bozukluklara baktığımıza gelince;

  • Davranış Bozuklukları
  • Depresyon bozukluğu
  • Dikkat Eksikliği
  • Hiperaktivite Bozukluğu,
  • Uyum Bozukluğu,
  • Takıntı Bozukluğu
  • Tik Bozuklukları,
  • Alkol ve Madde Kötüye Kullanım Bozuklukları
  • Otizm
  • İnternet ve bilgisayar teknolojileri aşırı kullanımı
  • İntihar düşünceleri, kendine zarar verme davranışı
  • Kaygı (anksiyete) bozuklukları (Ayrılma kaygısı, sosyal fobi )
  • Travma
  • Organik nedenlerle açıklanamayan baş ağrısı, karın ağrısı gibi psikosomatik şikayetler
  • Özgül Öğrenme bozuklukları (Disleksi vb)
  • Sınav kaygısı
  • Kişilik sorunları
  • Uyku sorunları
  • Tuvalet alışkanlıkları (idrar veya kaka kaçırma vb)
  • Yeme problemleri (yemek yememe, yediğini çıkarma vb)
  • Konuşma bozuklukları (Kekemelik, geç konuşma vb)
  • Arkadaş uyumsuzluğu
  • Cinsel gelişim ve cinsellikle ilgili sorunlar
  • Dissosiatif bozukluk
  • Zeka geriliği
  • Psikoz (şizofreni vb) ve
  • Bipolar bozukluk

Avlu: Başvuran Çocuk-Ergenler Nasıl Değerlendiriliyor?

Çocuklar yetişkinlerin minaytür bir verisyonu olmadıkları için değerlendirilmeleri de haliyle çok değişiyor. Örneğin ergenlerle muhakkak aileden ayrı bir görüşme yaparken, bebekleri onlar için dünyanın en güvenli yeri olan anne kucağında değerlendiriyoruz.

Tıpta en değerli tanı yöntemi öykü almadır ve bunun en belirgin yapıldığı yer bana kalırsa psikiyatrik muayenelerdir. Biz muayeneye her zaman öykü alarak başlarız. Öykü alma süreci çocuğun psikiyatrik, gelişimsel, eğitimsel ve sosyal değerlendirmesini kapsar. Öykünün bizler için birden çok ayağı vardır. Bunlar aile gözlemleri, çocuğun kendi anlattıkları, öğretmenlere yolladığımız detaylı formlar ve kendi klinik gözlemlerimizi içerir. Yanı sıra bu çocuklara hastanemizde gelişim, zeka ve dikkat testleri de uygulanabiliyor.

Avlu: Bize bu testlerden bahseder misiniz?

  • AGTE: Açılımı Ankara Gelişim Tarama Envanteri olan AGTE testi, 0-6 yaş aralığındaki bebek ve çocuklara uygulanan bir gelişimsel değerlendirme aracıdır. Evet, hayır ve bilmiyorum seçeneklerinden bir tanesinin işaretlenmesi şeklinde uygulanan testte toplamda 154 soru bulunur ve Dil-Bilişsel, İnce Motor, Kaba Motor ve Sosyal Beceri-Özbakım şeklinde 4 alt testten oluşur.
  • Denver 2 Gelişim Testi: Küçük çocuklarda rastlanabilecek olan gelişimsel sorunların tespit edilebilmesi amacıyla geliştirilmiş olan ölçme araçlarından bir tanesi olan bu testte çocukta yaşın gerektirdiği uygun becerilerin bulunup bulunmadığı değerlendirilirken gelişimsel anlamda şüpheli görülebilecek durumlar objektif bir biçimde ölçülür ve risk altındaki çocuklar belirlenir. 4 alt bölümden oluşan test toplamda 116 sorudan oluşur.
  • Peabody Resim Kelime Testi: 2,5-18 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerde dil gelişimi ve kelime bilgisinin ölçülmesinde kullanılan testte resimlerle kelime ve kavram gelişimini ölçmeyi hedefleyen sorular yer alır. 4 resim arasından bir tanesinin seçilmesi şeklinde sorulardan oluşan testte toplamda 100 soru bulunur ve her doğru yanıt için 1 puan alınır.
  • Bender-Gestalt Görsel Motor Algı Testi: Çocuklarda görsel motor işlevlerinin değerlendirilmesi amacıyla uygulanan bu test 5,5 yaş ile 11 yaş aralığındaki çocuklara uygulanır. Çocuklara 9 farklı şekil verilir ve bu şekillerin boş bir kağıda çizilmesi istenir. Yapılan çizimler değerlendirilerek görsel zeka, regresyon, fonksiyon kayıpları ve organik beyin hasarları incelenir.
  • Porteus Labirentler Testi: Sözel açıklamaya dayalı olmayan ve 12 adet labirentin çıkış yolunun bulunması şeklinde uygulanan testte genel yeteneğin belirlenmesi hedeflenir. 7,5-14 yaş aralığındaki bireylere uygulanır.
  • Kent EGY Testi: Sözel performansa dayalı bir test olan Kent EGY testinde duyma, konuşma ve sözel ifadede herhangi bir sorunu olmayan 6-14 yaş aralığındaki çocukların zekası incelenir ve olası patolojiler saptanır. Süre sınırlaması bulunmayan bu test bilgiye ve dile dayalıdır.
  • Gesell Gelişim Figürleri Testi: Görsel algı gelişiminin ölçüldüğü testte kolaydan zora doğru sıralanmış olan 9 geometrik şekil verilir ve çocuğun bu şekilleri doğru bir şekilde kağıda dökmesi istenir. Performansı ölçen bu testte zaman sınırlaması yoktur ve 1-7 yaş aralığındaki çocuklara uygulanır. Test sonucuna göre çocuğun zihinsel yaşı ve ortalama zeka düzeyi belirlenir.
  • Stroop Test: Dikkati ölçen bu test okumayı bilen çocuklara uygulanır, siyah beyaz ve renkli kartlardan oluşur, kartların tamamlanma süresi, hata ve düzeltmeler not edilir.
  • Burdon Test: Dikkati ölçen bir başka testtir. Belirtilen süre içinde belirtilen harflerin işaretlenmesi istenir.
  • WISC-R Wechsler Çocuklar İçin Zeka Ölçeği: 6 ile 16 yaş arasındaki çocuklar için bireysel olarak uygulanan bir zeka testidir.

Yukarıda belirtilen testler arasından bizlerin muayenesi esnasında elde edilen bulgulara uygun olanları uygulanarak çocuğun dil bilişsel gelişimi, psikososyal gelişim, sosyal beceri ve öz bakım gelişimi, ince motor-kaba motor gelişimi, görsel algılama yaşı ve alıcı dil yaşları, dikkat süresi ve kalitesi ölçülür. Muayene esnasında şüphelenilen herhangi bir psikiyatrik hastalığın test sonucunda da görülmesi durumunda Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi uzmanları tarafından uygun şekilde tedavi süreci başlatılır.

Avlu: Çocuk psikiyatri de hangi tedaviler uygulanır?

Çocuk psikiyatri doktoru deyince çoğunlukla akla ilaç tedavileri geliyor. Bizler sadece tanı koymakla kalmıyor aynı zamanda gerekli görülen tedavi şeklini planlıyor ve uyguluyoruz. Gerekli durumlarda ilaç tedavisi, gerekli durumlarda konuşma/oyun terapisi yani psikoterapi uygulayabiliyoruz. Çocuğun var olan bir ruhsal sıkıntısı olmadığı durumlarda aile danışmanlığı veriyoruz. Çocuğun tedavi sürecinde ekip şeklinde çalışması gerektiği zamanlarda ekibi sürece yönlendirmeyi tercih ediyoruz. Hastanemiz oldukça büyük ve donanımlı bir hastane, 10’un üzerinde psikolog ve sosyal hizmet uzmanımız ve 4 tane çocuk gelişim uzmanımız mevcut. Ekibimizi oldukça aktif bir şekilde sürece dâhil ediyoruz.

Avlu: Hatay’da Çocuk Psikiyatri birimi ne zamandan beri var?

Çocuk psikiyatri kliniği Türkiye geneli için çok eski bir birim sayılmaz. Hatay içinse daha da yeni. Geçmişte tedavi ihtiyacı olan çoğu çocuk en yakın merkez olan Adana’ya götürülmek zorunda kalıyordu ancak şu anda Hatay Eğitim Araştırma Hastanesi bünyesinde, hem bölge hastanesinde hem de ek binamızda olmak üzere Çocuk Psikiyatri polikliniklerimiz mevcut. Polikliniklerimizde ekip olarak çalışıyoruz. Hastanemize bağlı 10’un üzerinde psikoloğumuz mevcut olup, ilaçsız tedavi edilebilecek olan hastaların bir kısmını onlara yönlendirebiliyoruz. Aynı zamanda hastanemizde Çocuk Gelişim Uzmanlarımızla birlikte özellikle küçük yaş grubu çocukları detaylı olarak değerlendiriyoruz.

Poliklinik muayenelerine ek olarak ilimizde ve ilçelerimizde yaşayan engelli çocukların muayenesi için Sağlık Kurulunda aktif olarak çalışıyoruz. Yanı sıra hem mağdur çocukları hem de suça sürüklenen çocukları değerlendiriyoruz. Cezaevinde bulunan çocukları da düzenli aralıklarla muayene ediyoruz.

Avlu: Mağdur çocuklardan bahsetmişken, ilimizde açılan Çocuk İzlem Merkezi hakkında bilgi verir misiniz?                                                                       

Çocuk izlem merkezlerinin tarihi çocuk psikiyatriden de yeni. Türkiye genelinde 54 ilde 57 tane ÇİM var, bunlardan biri de Hatay’da. Bu birim çocuk koruyucu bir birim. Geçmişte istismar mağduru çocuklar mahkemelerde istismarcısı ile karşılaşma riskine sahipken, çıkarılan bir yasa ile ÇİM’ler açıldı ve bu durumun tamamen önüne geçildi. Burada amaç; çocuğun ikincil örselenmesinin önüne geçmek. ÇİM’lerde çocukların aynalı odada savcı, sosyal hizmet uzmanı ve adli görüşmeciler eşliğinde ifade alınma süreci tamamlanıyor, ek olarak ruhsal muayene veya adli muayenesi gerekirse yine birim içerisinde bu işlemler sonlandırılıyor. ÇİM multidispliner bir alan, milli eğitim, kolluk kuvvetleri, aile ve sosyal politikalar ve savcılık ile koordineli olarak çalışıyoruz. Çocuğun yüksek yararını gözetiyoruz.

 

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
300x250r
300x250r